Сиз қўлингиздан сира туширмайдиган, бугунги кунда асосий иш қуролингизга ҳам айланган телефон ўзбек тилида қандай аталишини биласизми?

Телефон — узоқовоз, деярли ҳар куни дўконда ишингиз тушадиган терминал эса чегара деб номланади.

Компьютер — ҳисоблагич, клавиатура — тугмалар тахтаси, аэропорт — бандаргоҳ, стюардесса — меҳмондўст, самолёт — учоқ, вертолёт — парракли учоқ, ракета — кичик урчуқ бўлади ўзбекчада.

Сиз зебрани кўраман деб зоопаркка борадиган ҳайвон эса аслида ёввойи эшак, жирафа — бўйиноёқ, бегемот — сув айғири, каркидон эса биршох  эканлигини сизга ҳали ҳеч ким айтмагани турган гап.

Официантнинг гиргиттон эканини кўпчилик билса керак. Аммо рестораннинг қайта тикловчи деб аталишини ҳамма ҳам билавермайди.

Янги йилни ёдга солувчи мандарин аслида маслаҳатчи, апельсин — пўртахол, лимон — туринж, ананас — қарағай олмаси, банан — муз, анор — донодор, малина — мўймурч, картошка — еролма, помидор — қизилўнги, бақлажон — бадинжон, попкорн — оқтелпак, холодец эса қотирма дейилишини-чи?

Севимли шоколадингиз аччиқ сув, спирт эса ачитқи сув бўлишини эшитганмисиз? Ҳеч бўлмаса, ой охиригача ишлатиб туриш учун ишхонадан бўнак олгандирсиз?

Хуллас, ўзбек тили биз ўйлагандан-да бой, жозибадор ва улкан имкониятларга эга тил. Баъзан хорижий атамаларга шунчалик кўникиб кетамизки, уларнинг ўз тилимиздаги муқобилларини излаш, ўрганиш ва кундалик ҳаётимизда қўллаш кераклигини ҳам унутиб қўямиз.

Бугун ўзбек тилимизга 37 йил тўлди. Йиллар ўтгани сайин тилимизнинг имкониятларини чуқурроқ англаётган, унинг бойлиги ва жозибасини қадрлаётган, соф ўзбекча сўзларни ўрганишга ва оммалаштиришга интилаётган ёшлар сафининг кенгайиб бораётгани қувонарли.

Зеро, тилни севиш — уни фақат эъзозлаш эмас, балки ўрганиш, асраш, бойитиш ва кундалик ҳаётда ундан фаол фойдаланиш ҳамдир. Ўзбек тилининг эртаси бугун уни қанчалик қадрлашимизга, келажак авлодга қай даражада етказишимизга боғлиқ.

Эъзоза Турғунова