Россияда мигрантлар сони сўнгги бир йил ичида 10 фоизга қисқарди. 2026 йил бошига келиб мамлакатда 5,7 миллион нафар хорижий фуқаро бўлган, 2025 йил бошида эса уларнинг сони тахминан 6,3 миллионни ташкил этган. Бу ҳақда ИИВ Миграция хизмати таҳлил бошқармаси раҳбари Александр Пережогин маълум қилди.

Мигрантлар сони қисқаришининг асосий сабаблари сифатида миграция қонунчилигининг кескинлаштирилиши, шунингдек, хорижий фуқаролар фарзандларини мактаб ва коллежларга жойлаштириш талабларининг қаттиқлаштирилиши кўрсатилмоқда.

Янги тартибга кўра, қонунбузарликка йўл қўйган хорижий фуқаролар эндиликда автоматик равишда «назорат қилинаётган шахслар реестри»га киритилади. Бу эса уларнинг кейинчалик легаллашиши, банк хизматларидан фойдаланиши ва расмий иш топишини деярли имконсиз қилади. Шу билан бирга, Россия ҳукумати меҳнат мигрантларини давлат назорати остида, олдиндан белгиланган қоидалар асосида ишга қабул қилиш механизмини жорий этишни ҳам кўриб чиқмоқда. Бундай тизимда мигрант муайян иш берувчи таклифи билан келади ва қоидабузарлик содир этган тақдирда мамлакатда қолиш ҳуқуқидан маҳрум этилади.

2025 йил 1 январдан «визасиз» давлатлар фуқаролари учун Россияда вақтинчалик бўлиш муддати ҳам қисқартирилди: эндиликда улар йил давомида фақат 90 кун қолиши мумкин (аввалги тартиб — 180 кун ичида 90 кун).

Шунингдек, «никоҳ орқали» легаллашиш тартиби ҳам кучайтирилди. Энди хорижий фуқаролар Россия фуқароси билан камида икки йил бирга яшаганидан кейингина вақтинчалик яшаш рухсатномасини олиши мумкин.

Алоҳида эътибор болалар масаласига қаратилмоқда. 2025 йилдан бошлаб рус тили бўйича тестдан ўтмаган хорижий фуқароларнинг болаларини мактаб ва коллежларга қабул қилиш тақиқланди. Агар ота-оналар фарзандларининг мажбурий таълим олишини таъминламаса, уларнинг мамлакатда бўлиш рухсатномаси бекор қилиниши мумкин.

28 январдан эса ИИВ ва таълим органлари ўртасида бола-мигрантлар ҳақидаги маълумотларни тезкор алмашиш мажбурий этиб белгиланди. Натижада, 2026 йилда Россияда мигрант болалар сони ўтган йилга нисбатан 25 фоизга камайган.

Мигрантлар оқимининг камайиши айрим ҳудудларда иқтисодий муаммоларни келтириб чиқармоқда. Айниқса, қурилиш, такси хизмати, етказиб бериш ва умумий овқатланиш соҳаларида ишчи кучи танқислиги сезилмоқда.

Эксперт Виктория Леденёванинг таъкидлашича, мигрантлар оқимининг камайиши бир қатор лойиҳаларнинг секинлашишига олиб келган, шу билан бирга иш ҳақлари ошган. Бу эса маҳсулот ва хизматлар таннархининг ўсишига сабаб бўлмоқда. Масалан, Санкт-Петербургда такси, коммунал хизматлар ва етказиб бериш нархлари ошгани қайд этилган.

Мутахассислар фикрича, расмий чекловлар натижасида бир томондан бўш иш ўринлари пайдо бўлмоқда, иккинчи томондан эса ноқонуний меҳнат билан шуғулланувчи мигрантлар сони ортиши хавфи кучаймоқда.